لازمه برقراری این شکوه 24ساعته در فضای حرم مطهر، مهیا کردن شرایط حضور زائران در زمان‌های مختلف است، روشنایی‌بخشی اماکن روباز در شب‌ها و تجهیز نور اماکن مطهر سرپوشیده در تمام اوقات شبانه‌روز اقدامی در همین راستاست. برای بهبود خدمات در این بخش سازمان عمران و نگهداری حرم مطهر اقدام‌هایی را در هفته‌های اخیر اجرایی کرده که در ادامه مرور می‌کنیم. 

بهینه‌سازی مصرف انرژی 
در نورپردازی اماکن متبرکه حرم مطهر رضوی این نکته مد نظر کارشناسان سازمان عمران و نگهداری حرم مطهر قرار دارد که زائران در تمام نقاط حرم منور، در فضایی امن و استاندارد به لحاظ نور قرار بگیرند. به همین جهت، روشنایی صحن‌های حرم مطهر به نحوی تأمین می‌شود تا زائران به راحتی و بدون مشکل بتوانند در هر نقطه از صحن‌ها، فارغ از موقعیت مکانی و نزدیکی به دیواره‌ها، سردر‌ها و قسمت‌هایی مانند حوض و فضای سبز، بدون ایجاد سایه و با شدت روشنایی کافی به زیارت و قرائت ادعیه بپردازند. این نورپردازی‌های چشمنواز به صورتی اجرا می‌شود تا القاکننده حس آرامش و نشاط و ایجاد آمادگی معنوی برای زیارت دلچسب‌تر برای زائران بارگاه منور رضوی باشد.
علاوه بر روشنایی استاندارد، به‌روزرسانی سیستم‌های روشنایی و زیرساخت‌ها توسط این سازمان انجام شده تا موجب بهینه‌سازی مصرف انرژی و کاهش میزان برق مصرفی در این صحن و سرای قدسی شود. 

افزایش روشنایی چند برابری دو صحن قدیمی 
در طول شبانه‌روز دو صحن انقلاب و آزادی محوریت برنامه‌های مذهبی و مراسم حرم مطهر رضوی هستند، همواره تعداد زیادی از زائران در این فضا تردد دارند از همین رو همیشه روشنایی این دو فضای متبرکه مورد توجه است. با وجود اینکه این دو صحن از روشنایی مطلوبی برخوردار هستند اما اقدام‌ها برای افزایش بهره‌وری و کاهش مصرف انجام گرفته است. بر همین اساس پرژکتورهای قدیمی و گازی موجود در ایوان‌های صحن آزادی که نزدیک به 20 سال از طول عمر آن‌ها سپری شده است، به دلیل کیفیت پایین و کاهش نور جمع‌آوری شدند. تعداد این پرژکتورها 50عدد بود که بر اساس طراحی جدید و شبیه‌سازی سیستمی، 20 دستگاه پرژکتور ال‌ای‌دی جدید هزار وات با نوردهی بسیار بالاتر و مصرف انرژی کمتر جایگزین آن‌ها شدند. با این اقدام نیروهای بخش روشنایی سازمان عمران و نگهداری حرم مطهر، لوکس روشنایی این صحن قدیمی حرم مطهر چهار برابر شد. 
اقدام مشابه نیز در صحن انقلاب صورت گرفت و پرژکتورهای ال‌ای‌دی‌ جای پرژکتورهای قدیمی را گرفتند، بر این اساس با نصب این المان‌های روشنایی بر چهار دیواره صحن انقلاب، لوکس نوری این صحن بیش از 6 برابر افزایش یافته است.

کاهش 50 درصدی مصرف انرژی 
صحن‌ زیبای غدیر هم که زمان زیادی از ساخت آن نمی‌گذرد در طرح به‌روزرسانی روشنایی حرم مطهر بی‌نصیب نمانده و اقدام‌هایی برای بهبود روشنایی آن صورت گرفته است. این صحن بیشتر میزبان مراسم زائران غیرایرانی است که اغلب برنامه‌های آن‌ها شبانه برگزار می‌شود، در این راستا نوسازی سیستم روشنایی در زمان فعلی می‌تواند برای این فضا بسیار کارآمد باشد. 
طبق اعلام روابط عمومی سازمان عمران و نگهداری حرم مطهر رضوی پرژکتورهای قدیمی صحن غدیر که حدود 100 لوکس روشنایی ایجاد می‌کردند، جمع‌آوری شدند و 112 پرژکتور ال‌ای‌دی 500وات جایگزین آن‌ها شد که روشنایی‌ای به میزان 
450 لوکس تولید می‌کنند.
تا پیش از اجرای طرح بهسازی روشنایی حرم مطهر رضوی، روشنایی صحن وسیع کوثر به 100 لوکس هم نمی‌رسید، اما با اقدام‌های جدید و نصب پرژکتورهای ال‌ای‌دی لوکس نوری آن به 450 لوکس افزایش یافت که کاملاً در شکل استاندارد است. با اقدام‌هایی که برای روشنایی صحن‌های غدیر و کوثر اتفاق افتاد، مصرف انرژی در این اماکن متبرکه 50 درصد کاهش یافت که اقدام مناسبی برای صرفه‌جویی در مصرف برق است. 

تابش نور بر ایوان‌ها 
در طرح بهسازی روشنایی حرم مطهر، ورودی‌های اصلی این مکان مقدس هم مورد توجه قرار گرفته و روشنایی این نقاط نیز افزایش یافته است. این موضوع مورد تأکید تولیت معزز آستان قدس رضوی نیز بوده است. به این ترتیب که حسب دستور ایشان، تصمیم بر این شده بست‌های ورودی حرم مطهر رضوی از جمله چهار ورودی اصلی بست بالاخیابان، بست پایین‌خیابان، بست طبرسی و بست شیخ بهایی اصلاح و افزایش روشنایی صورت بگیرد. به این ترتیب در هر یک از این بست‌ها 50 پرژکتور جدید تولید داخل جایگزین شده تا روشنایی متوسط هر بست از 70 به 250 لوکس افزایش یابد که فضای بصری زیبایی را در این محوطه ایجاد می‌کند. 
ورودی و خروجی ایوان‌های سه صحن انقلاب، آزادی و جمهوری اسلامی هم با اقدام‌های جدید حوزه روشنایی، روشن‌تر از قبل شده با این تفاوت که در این فضا به جای پرژکتور از چراغ‌های خطی ال‌ای‌دی استفاده شده تا با نصب در میانه ایوان‌ها، به دو جهت بالا و پایین پرتاب نور داشته باشند. با اجرای 600 متر از این نوع چراغ‌ها، مقرنس‌ها و تزئینات داخلی ایوان‌ها نمایان و زیبایی چشمنواز این آثار هنری در شب‌ها آشکار شده است.

خبرنگار: زهرا زنگنه