خشکسالی از کجا شروع شد
حوضه آبریز دریاچه ارومیه با مساحت ۵۱ هزار و ۸۷۶ کیلومترمربع یکی از ۶ حوضه آبریز اصلی کشور است که روند خشکیدن و کاهش تراز آبی آن از اواخر دهه ۷۰ آغاز شد و سالانه ارتفاع آن حدود ۴۰ سانتیمتر کاهش یافت.
در سال گذشته تصاویر ماهواره‌ای از دریاچه ارومیه نشان داد در فاصله زمانی آبان 1401 تا آبان 1402، از سطح 878 كیلومتر مربعی آب دریاچه ارومیه، حدود 80 درصد خشک شد و فقط 170 كیلومتر مربع و معادل 4درصد از سطح آب دریاچه به جا مانده كه مساوی با مرگ قطعی ششمین دریاچه آب شور جهان و بزرگ‌ترین دریاچه داخلی ایران بود.
در همین راستا و با دستور رئیس جمهور فقید، در دولت سیزدهم ۹راهبرد برای تسریع در نجات این پهنه آبی و استمرار روند فعلی با ۲۳هزار میلیارد ریال اعتبار تصویب و عملیات احیای دریاچه و آب‌رسانی به آن آغاز و قرار بر این شد این دریاچه در قالب طرح‌های ستاد احیا شود و به تراز اکولوژیک خود برسد. 
طبق اعلام دبیر کارگروه ملی نجات دریاچه ارومیه، با اقدام‌های انجام شده و باران‌های شدید و سیل‌آسای بهار امسال وسعت دریاچه ارومیه نسبت به مدت زمان مشابه سال قبل ۵۶۰ کیلومتر مربع افزایش یافته و حجم آب دریاچه نیز با ۶۰۰ میلیون مترمکعب افزایش نسبت به مدت زمان مشابه سال قبل، به 5/2 میلیارد مترمکعب رسیده است.

عدم پرداخت حقابه؛  مشکل اصلی 
متخصص مدیریت زیست بوم‌های تالابی مشکل اصلی خشک شدن دریاچه ارومیه را نپرداختن حقابه دانسته و گفت: مسئله‌ای که وجود دارد این است که ندادن حقابه دریاچه ارومیه به مدت دو تا سه سال سبب شده این دریاچه با این شرایط سخت مواجه شود.
علی ارواحی افزود : آنچه در زمینه دریاچه ارومیه مهم و لازم است مطالبه‌گری حقابه آن است، یعنی باید تمام بخش‌های فعال بحث حقابه تالاب را با جدیت مطرح کنند تا آن میزان آب وعده داده شده از محل‌های مختلف تأمین حقابه از جمله تصفیه فاضلاب شهرهای ارومیه و تبریز، تونل کانی سیب و از محل حقابه به تالاب برسد و دریاچه جان دوباره‌ای بگیرد.

تزریق آب به دریاچه
اما امسال با افزایش ۵۰درصدی بارش‌ها در حوضه آبریز دریاچه ارومیه نسبت به سال گذشته و رهاسازی حقابه این دریاچه از سدهای بالادست، وضعیت این دریاچه رو به بهبود است.
هر چند کارشناسان معتقدند نباید فقط به وضعیت کنونی و بارش‌هایی که شاید از چند هفته دیگر به ‌سختی به وقوع بپیوندند، دل خوش کرد، چون اگر طرح‌های احیا و پروژه‌های انتقال آب به دریاچه با سرعت و در زمان تعیین ‌شده به نتیجه نرسند، وضعیت دریاچه ارومیه بار دیگر به خطر می‌افتد.
در همین باره معاون اجرایی طرح کانی‌سیب پیرانشهر و انتقال آب به دریاچه ارومیه گفت: ۲۲۰ میلیون مترمکعب آب سد کانی‌سیب پیرانشهر در سال آبی جاری به دریاچه ارومیه منتقل شده است.
میکائل بهادری اظهار کرد: آبی با دبی
 ۳۲ مترمکعب در ثانیه به منظور انتقال آن به دریاچه ارومیه از طریق تونل کانی‌سیب رهاسازی شده و از طریق یک تونل به طول ۳۶ کیلومتر منتقل می‌شود و سپس وارد یک کانال به طول ۱۱ کیلومتر شده و به منظور انتقال به دریاچه ارومیه وارد رودخانه «گدار» و پس از طی ۲۸ کیلومتر همراه آب رودخانه وارد بستر دریاچه ارومیه می‌شود.

امسال وضعیت بهتر است
با همه اوصاف اما مدیرکل دفتر حفاظت و احیای تالاب‌های سازمان حفاظت محیط زیست شرایط دریاچه ارومیه را شکننده اعلام کرد و گفت: با وجود بارش‌های نسبتاً خوب بهاری امسال در حوضه آبریز ارومیه که منجر شد میزان تبخیر کمتر از میزان پیش‌بینی شده باشد، انتظار داریم تا پایان تابستان شاهد کاهش ۶۰ سانتیمتری سطح تراز دریاچه نسبت به شرایط کنونی باشیم؛ اگرچه این شرایط موجب می‌شود بخش‌هایی از دریاچه مجدد خشک شود اما پیش‌بینی می‌شود شرایط در تابستان امسال نسبت به تابستان گذشته بهتر باشد.
اشرفی‌زاده با بیان اینکه برنامه‌ها و اقدام‌های مرتبط با دریاچه ارومیه به دو بخش سخت‌افزاری و نرم‌افزاری تقسیم می‌شود، تأکید کرد: راه بسیار طولانی تا احیای دریاچه ارومیه داریم و برای رسیدن به این هدف نیاز به کمک و مطالبه‌گری مردم و تعهد تمامی دستگاه‌ها به انجام دقیق و درست تکالیف مرتبط داریم.