ناباوری بیمه‌ها به درمان ناباروری

قانون جوانی جمعیت در پیچ‌وخم سازمان‌هایی که باید تسهیلات بدهند

ناباوری بیمه‌ها به درمان ناباروری

سال1399 با تصویب قانون «حمایت از خانواده و جوانی جمعیت» و در جریان اجرای این قانون، مجلس شورای اسلامی در بودجه سال1400 دولت، بودجه‌ای مجزا برای حمایت از هزینه‌های درمان ناباروری درنظر گرفت و دولت مکلف شد این بودجه را در حسابی با عنوان «حساب حمایت از هزینه‌های درمان ناباروری» ذیل ردیف‌های بودجه وزارت بهداشت، متمرکز کند.


با این‌حال اکنون با گذشت بیش از 21ماه از اجرای این قانون، برخی کارشناسان معتقدند بعضی از هزینه‌های درمان ناباروری به‌قدری زیاد است که بیمه‌ها از ارائه خدمات به زوجین امتناع می‌کنند، بنابراین، باید گروه تخصصی وزارت بهداشت ورود کند تا هزینه نجومی درمان ناباروری زیرپوشش بیمه‌ها قرار گیرد.

تکلیف قانون برای پوشش بیمه‌ای

رئیس کمیسیون مشترک طرح جوانی جمعیت و حمایت از خانواده مجلس شورای اسلامی درخصوص حمایت‌های قانونی از درمان ناباروری به ما می‌گوید: قانون «حمایت از خانواده و جوانی جمعیت» در مواد متعددی به موضوع ناباروری پرداخته است. اما در ماده43 این قانون تأکید شده درمان ناباروری زیرپوشش بیمه قرار گیرد و طبق قانون، سازمان‌های بیمه‌‌گر مکلف شده‌اند خدمات درمانی موردنیاز زوج‌های نابارور را زیرپوشش قرار دهند. 
امیرحسین بانکی‌پورفرد می‌افزاید: ممکن است برخی مراکز درمان ناباروری و یا بیمارستان‌ها طرف قرارداد بیمه نباشند، اما با توجه به اینکه از سال1400 هرساله بودجه‌ای برای بیمه‌ها به منظور پوشش خدمات درمان ناباروری در نظر گرفته شده، زوج‌های تحت درمان ناباروری می‌توانند با ارائه فاکتورهای خدمات درمانی انجام شده از ابتدای سال1400 تاکنون به بیمه طرف قرارداد خود، سهم بیمه یعنی مبلغ مورد تأیید بیمه را دریافت کنند.
رئیس کمیسیون مشترک طرح جوانی جمعیت و حمایت از خانواده مجلس ادامه می‌دهد: در دو سال اخیر 5میلیون زوج‌ نابارور به‌طور رایگان زیرپوشش بیمه سلامت قرار گرفته‌اند و با پیگیری‌های انجام شده ازسوی کمیسیون مشترک طرح جوانی جمعیت و حمایت از خانواده مجلس و هماهنگی‌های انجام شده با وزیر بهداشت، تلاش شده با گسترش پوشش بیمه‌ای داروها و خدمات درمان ناباروری، تا حد امکان همه مراکز درمان ناباروری با بیمه‌ها قرارداد ببندند تا زوجین نابارور بتوانند از حمایت‌های بیمه‌ای -که در بخش خصوصی بین 50 تا 70درصد هزینه‌ها و در بخش دولتی 90درصد‌هزینه‌ها توسط بیمه‌ها پرداخت می‌شود- بهره‌مند شوند. ضمن آنکه با توسعه مراکز درمان ناباروری درجه دو، 70مرکز به مراکز درمان ناباروری سطح دو افزوده شده و 123مرکز درمانی سطح سه- مراکز تخصصی درمان ناباروری- فعال در کشور داریم، به‌طوری که در حال حاضر هر دانشگاه علوم پزشکی حداقل یک مرکز درمان ناباروری سطح‌دو و هر استان حداقل یک مرکز تخصصی درمان ناباروری سطح‌سه فعال دارد. 
بانکی‌پورفرد در خصوص سرپیچی بیمه‌ها از پوشش هزینه‌های سنگین درمان ناباروری می‌گوید: تمرد از پوشش هزینه‌های درمان ناباروری از سوی سازمان‌های بیمه‌گر خلاف قانون است و چنانچه هر یک از سازمان‌های بیمه‌گر از اجرای قانون سرپیچی کنند، با ارائه گزارش به بازرسی کل کشور، بازرسان این سازمان وارد عمل می‌شوند و طبق قانون با سازمان خاطی برخورد خواهد شد.
این نماینده مردم در مجلس شورای اسلامی یادآور می‌شود: با وجود اجرایی شدن بخش‌هایی از قانون حمایت از زوج‌های نابارور، کاستی‌های متعددی در اجرای صحیح آن وجود دارد که باید اصلاح شود. به عنوان نمونه به دنبال اجرای قانون «حمایت از خانواده و جوانی جمعیت» هیئت وزیران در مصوبه 30مرداد 1401 اعلام کرده همه افراد صاحب صلاحیت و متخصصان مرتبط در سطوح یک و دو و همچنین دوره تکمیلی تخصص نازایی سطح سه نظام سطح‌بندی خدمات یعنی متخصصان زنان دوره‌دیده مراکز درمان ناباروری، متخصصان اورولوژی و متخصصان ژنتیک مکلف هستند طبق استاندارد ارائه خدمات درمان ناباروری، به نشان‌دار کردن زوج‌های نابارور با رعایت محرمانه‌بودن اطلاعات آن‌ها، در سامانه نسخه الکترونیک و سازمان‌های بیمه‌گر اقدام کنند. اما متأسفانه این اتفاق نیفتاده و وزارت بهداشت فقط به پزشکان متخصص -سطح سه- اجازه نشان‌دار کردن زوج‌های نابارور را داده و این مسئله مانع نشان‌دار شدن زوج‌های نابارور دریافت‌کننده خدمات درمانی سطح یک و دو شده است و با توجه به اینکه فقط زوج‌های نابارور نشان‌دار می‌توانند از پوشش 90درصدی حمایت‌های بیمه‌ای برخوردار شوند، در واقع فقط زوج‌های نابارور دریافت‌کننده خدمات تخصصی از حمایت‌های بیمه‌ای درمان ناباروری بهره‌مند می‌شوند. درحالی که این خلاف قانون است و طبق مصوبه دولت باید امکان نشان‌دار کردن زوج‌های نابارور از سوی همه افراد صاحب صلاحیت اعم از ماماها، پزشکان و متخصصان طب ایرانی، در سطوح درمانی یک و دو درمان ناباروری فراهم باشد تا این زوج‌ها نیز بتوانند با پرداخت هزینه کمتر، از پوشش بیمه‌ای 90درصدی هزینه‌های درمان ناباروری بهره‌مند شوند.
بانکی‌پورفرد با اشاره به یکی دیگر از ایرادهای اجرای قانون در حمایت از زوج‌های نابارور می‌افزاید: در ماده43 قانون «حمایت از خانواده و جوانی جمعیت» به سن زوج‌های نابارور و دفعات دریافت خدمات درمانی اشاره نشده است، اما با آنکه سن فیزیولوژیک باروری 49سال است و پس از این سن نیز بارداری بعید نیست، در اجرای قانون، سقف سنی زنان برای حمایت بیمه‌ای و پوشش 90درصدی هزینه‌های درمان ناباروری 45سال درنظر گرفته شده‌ که خلاف قانون است و باید علاوه بر اصلاح سقف سنی زنان، سقف دفعات درمان ناباروری نیز برای پوشش 90درصدی هزینه‌های درمان این زوجین برداشته شود. رئیس کمیسیون مشترک طرح جوانی جمعیت و حمایت از خانواده مجلس ادامه می‎‌دهد: در بودجه1403 مقرر شده از سازمان برنامه و بودجه مبلغ هزارو770 میلیارد تومان به بیمه سلامت برای پوشش 90درصدی خدمات درمانی به زوج‌های نابارور تخصیص داده شود، اما سهم سازمان بیمه تأمین‌اجتماعی و نیروهای‌مسلح مشخص نشده و با اینکه بیمه تأمین‌اجتماعی می‌تواند این هزینه‌ها را در بخش بدهی دولت به این سازمان مطالبه کند، اما بهتر است در تعیین بودجه سال1404 و سال‌های بعد، سهم بیمه نیروهای‌مسلح و تأمین‌اجتماعی نیز برای پوشش 90درصدی خدمات درمان ناباروری تعیین و تخصیص داده شود. 

قیمت‌گذاری غلط خدمات درمان ناباروری
علی صادقی تبار؛ مدیرمرکز فوق‌تخصصی درمان ناباروری و سقط مکرر ابن‌سینا نیز با انتقاد از وضعیت پوشش بیمه‌ای درمان ناباروری به ما می‌گوید: طبق قانون مصوب مجلس شورای اسلامی بیمه‌ها باید تا 90درصد هزینه درمان ناباروری را پرداخت کنند، ولی متأسفانه قیمت‌گذاری نادرست خدمات درمان ناباروری از سوی سازمان‌های بیمه‌گر موجب شده با وجود اختصاص بودجه خوب دولت برای درمان ناباروری، این بودجه به‌درستی به دست مردم نرسد.

اختصاص بسته حمایت درمانی به زوج‌های نابارور 
صادقی تبار می‌افزاید: سال1400 نخستین سالی بود که با تصویب مجلس شورای اسلامی، خدمات درمان ناباروری زیرپوشش بیمه قرار گرفت، اما از آنجا که سابقه پوشش خدمات ناباروری در سازمان‌های بیمه‌گر وجود نداشت و این سازمان‌ها شناختی درباره خدمات متنوع و فوق‌تخصصی درمان ناباروری نداشتند، هزینه درمان‌های ناباروری را اشتباه قیمت‌گذاری کردند به این معنا که به اشتباه هزینه یک دوره درمان ناباروری را 7میلیون‌تومان برآورد کردند. درصورتی که درمان ناباروری پیچیدگی‌های متعددی دارد و لازم است سازمان‌های بیمه‌گر با جزئیات خدمات متعدد و فراوان ناباروری آشنا شوند تا بتوانند قیمت‌گذاری واقعی انجام دهند. ضمن آنکه درمان ناباروری از فردی به فرد دیگر متفاوت است و خدمات درمانی با توجه به شرایط جسمی بیماران برای آن‌ها تجویز می‌شود. به عنوان نمونه در آی‌وی‌اف ابزار و داروهایی که برای بیماران دارای وزن 60کیلوگرم استفاده و تجویز می‌شود، با ابزار و داروهایی که برای بیماران دارای وزن 80کیلوگرم استفاده و تجویز می‌شود، متفاوت است. بنابراین درمان ناباروری از یک فرد به فرد دیگر بر اساس روش درمانی و خدماتی که به او ارائه می‌شود، متفاوت خواهد بود و بیمه‌ها زمانی می‌توانند 90درصد هزینه‌های درمان ناباروری را پوشش دهند که صورت‌های مالی بیماران را از مراکز درمان ناباروری بپذیرند و معادل 90درصد آن را پرداخت کنند. بنابراین روش سنتی در پرداخت هزینه‌های درمان ناباروری، قابل اجرا نیست. به همین دلیل با اینکه حدود دو سال از تصویب قانون مبنی بر حمایت بیمه‌ای از درمان ناباروری می‌گذرد، تاکنون بخش کوچکی از هزینه‌های درمان ناباروری زیرپوشش بیمه قرار گرفته است. البته به‌تازگی سازمان بیمه سلامت با قیمت‌گذاری واقعی برخی از خدمات درمان ناباروری، اقداماتی برای افزایش سهم بیمه انجام داده است. 

هزینه متفاوت اجزای مختلف درمان ناباروری
مدیرمرکز فوق‌تخصصی درمان ناباروری و سقط مکرر ابن‌سینا با بیان اینکه مراکز درمان ناباروری به مجلس شورای اسلامی پیشنهاد کرده‌اند بودجه اختصاص یافته برای حمایت از درمان ناباروری به عنوان بسته حمایتی به زوج‌های نابارور، در ابتدای درمان ارائه شود، می‌گوید: با شرایط فعلی، مراکز درمان ناباروری امکان ارائه خدمات ناباروری با دریافت 10درصد هزینه‌ها از بیماران را ندارند.
به گفته وی، درمان ناباروری دارای سه جزء است که جزء نخست شامل روش‌های تشخیصی برای درمان ناباروی می‌شود، به این معنا که لازم است زوج‌ها ابتدا برای تشخیص علت ناباروری اقدامات و آزمایش‌های تشخیصی موردنیاز را انجام دهند تا بر اساس نتایج بدست آمده، طرح درمان برای آن‌ها مشخص شود. جزء دوم درمان ناباروری شامل طرح درمان است که می‌تواند در چهار دسته قرار گیرد، دسته نخست شامل درمان دارویی با استفاده از داروهای تزریقی و خوراکی است که با توجه به شرایط بیمار ممکن است داروهای متفاوت با قیمت‌های مختلف برای او تجویز شود، دسته دوم درمان آی‌یو‌آی است که این روش درمانی برای درصد کمی از بیماران مورد استفاده قرار می‌گیرد و تقریباً در مراکز درمان ناباروری هزینه‌هایی مشابه دارد و سازمان‌های بیمه‌گر می‌توانند قیمت مشخصی برای این روش درمانی تعیین کنند، دسته سوم شامل درمان‌های کلاسیک آی‌وی‌اف می‌شود که این روش درمانی تنوع زیادی دارد و علاوه بر نوع دارو، تعداد و دز داروها و همچنین اقداماتی که در آزمایشگاه‌های جنین‌شناسی برای بیماران انجام می‌شود، از فردی به فرد دیگر متفاوت است و اساساً تفاوت زیادی در قیمت‌ها ایجاد می‌کند و ممکن است از 30میلیون تا 60میلیون تومان متفاوت باشد. بنابراین، سازمان‌های بیمه باید آمادگی داشته باشند قیمت‌گذاری این خدمات را متناسب با تشخیص متخصصان درمان ناباروری و روش درمانی انجام شده برای بیماران انجام دهند و 90درصد صورت‌حساب خدمات انجام شده برای بیمار را پوشش دهند. 
دکتر صادقی تبار با اشاره به اینکه درمان‌های جایگزین، نوع دیگر درمان ناباروری است، اظهار می‌کند: خدماتی از جنس پیوند و اهدا؛ نوع چهارم درمان‌های جایگزین برای درمان ناباروری محسوب می‌شوند و طبق مصوبه مجلس شورای اسلامی، قانون بر رعایت اصول محرمانه این درمان‌ها تأکید کرده‌است و بر اساس قانون، هیچ‌یک از مراکز درمانی اجازه ارائه اسناد مالی مرتبط با این روش درمانی را به سازمان‌های بیمه‌گر ندارند و با توجه به اینکه سازمان‌های بیمه‌گر بدون در اختیار داشتن اسناد مالی نمی‌توانند هزینه درمانی خدمتی را پوشش دهند، عملاً این روش درمانی از شمول پوشش‌های بیمه خارج است و از سال1400 تاکنون راهکار قابل اجرایی برای حمایت بیمه‌ها از درمان‌های جایگزین پیدا نشده است.

خبرنگار: اعظم طیرانی

برچسب ها :
ارسال دیدگاه