نقد پیشنهاد ارزی مرکز پژوهش‌های مجلس

نقد پیشنهاد ارزی مرکز پژوهش‌های مجلس

سعید سیدحسین‌زاده


مرکز پژوهش‌های مجلس پیشنهاد کرده برای افزایش درآمد نفتی دولت به 610 هزار میلیارد تومان و کاهش کسری بودجه، نرخ تسعیر ارز در لایحه بودجه 1403 از 28هزار و 500 تومان به 35 هزار تومان افزایش یابد. این پیشنهاد به لحاظ علمی به دلایل زیر قابل خدشه است:
1. ما در دنیای واقعی به دنبال سیاست بهینه دوم هستیم نه سیاست بهینه اول. بدیهی است کاهش هزینه‌های دولت و افزایش درآمدهای پایدار راهکار بهینه اول برای اصلاح ساختاری بودجه است، اما در شرایط کسری بودجه ساختاری که در کوتاه‌مدت امکان اصلاح آن وجود ندارد، ناچار به انتخاب میان دو سیاست بد و بدتر هستیم. بنابراین بایستی میان منافع و هزینه‌های سیاست‌های اقتصادی دولت برای تأمین مالی کسری بودجه تحلیل کنیم.
۲. فرض کنیم  دولت برای تأمین مالی کسری بودجه خود در کوتاه‌مدت تنها دو‌ راه دارد؛ افزایش پایه پولی و بالا بردن نرخ ارز پایه واردات کالاهای اساسی. حال باید دید اثرات هر کدام از این سیاست‌ها بر رشد تولید و تورم‌ چیست و کدام یک اثرات جانبی منفی کمتری دارد؟
۳. دکتر صمصامی و همکاران در مقاله‌ای که در سال  1393 منتشر شده به تأثیرات تأمین مالی دولت از طریق افزایش نرخ ارز و استقراض از بانک مرکزی بر تولید و تورم برای دوره زمانی 1388- 1357 پرداخته است. بر اساس این مقاله دولت تا سال 1379 همواره قسمت عمده‌ای از کسری بودجه خود را از طریق بانک مرکزی تأمین می‌کرده، اما از سال 1381 نرخ ارز نقش مهمی در تأمین منابع مالی دولت ایفا کرده است.
4. نتایج این بررسی‌ها نشان می‌دهد میان دو روش تأمین مالی دولت یعنی افزایش نرخ ارز و استقراض از بانک مرکزی، افزایش نرخ ارز اثرات منفی‌تر و بدتری بر دو متغیر کلان تولید و تورم دارد، یعنی هم تورم را بیشتر افزایش خواهد داد و هم موجب کاهش تولید می‌شود بنابراین پیشنهاد می‌شود دولت برای تأمین مالی خود سیاست افزایش نرخ ارز را کنار بگذارد. هر چند روش استقراض از بانک مرکزی همواره روش مناسبی نیست، اما نتایج و آثار منفی آن کمتر از افزایش نرخ ارز واردات کالاهای اساسی است.

برچسب ها :
ارسال دیدگاه