حالا تو بیا چراغ روشن کن، اصلاً 100 تا چلچراغ روشن کن، باز شب، شب است و تاریکی عظمتش بیشتر از هر چراغ و چلچراغی است. اما من می‌گویم یک جا روی کره خاکی هست که این قانون را تغییر داده؛ یک جا که چشم و چراغ ماست و زائرانش می‌دانند در هر ساعت از شبانه‌روز راه گم کنند، صحن و سرای علی بن موسی‌الرضا(ع) روشن است. روشنایی که وابسته به برق و کلید و چراغ نیست. هر چند این ابزار در این صحن و سرا تاریخچه‌ای دارد. 

ابزار روشنایی حرم در وقف نامه‌ها
براساس اسناد موجود در مرکز اسناد آستان قدس رضوی، هشت وقف نامه مهم از دوره صفوی وجود دارد که موضوع همه آن‌ها صرف هزینه برای تأمین روشنایی حرم به‌ویژه فضای ضریح مطهر است. در این وقف نامه‌ها همچنین از انواع شُرفه، شمع، موم، شمعدان، لاله، مَردنگی، قندیل، کچکولی، چلچراغ و لوستر به عنوان وسایلی نام برده شده که نقش مهمی در تأمین روشنایی حرم داشته اند. برای نمونه اعتماد السلطنه در کتاب «مطلع الشمس» درباره روشنایی حرم مطهر در دوره صفویان مشروحی نوشته و در آن توضیح داده پس از رسمی شدن مذهب شیعه در ایران، سلاطین و شاهزادگان دربار صفوی قندیل‌ها و شمعدان‌های طلا و نقره بسیاری را به عنوان هدیه و پیشکش به حرم مطهر رضوی می‌آوردند.
همچنین در دو وقف نامه «مرتضی قلی بیک» که مربوط به سال ۱۰۸۲ هجری قمری است، او خواسته از ۱۱باب دکان وقفی‌اش که همگی در بازارچه راه میدان، متصل به خیابان‌های پایین پای مبارک قرار دارند، بخشی به روشنایی ضریح اختصاص پیدا کند. او تأکید کرده در لیالی متبرکه جمعه، عید، قدر، اول رجب، نیمه شعبان و ایام عاشورا و صفر که در‌های حرم تا صبح باز بوده، هر شب ۹عدد شمع در فضای ضریح روشن شود.
«شاه سلطان حسین صفوی» نیز در وقف نامه‌ای به سال ۱۱۱۹ هجری قمری، می‌خواهد از مجموع شش دانگ مزرعه قاچودر، شش دانگ مزرعه قراولگاه، قنات عشرت آباد و چند جریب زمین و قنات دیگر که در این سیاهه آمده، بخشی را برای خرید شمع برای شمعدان‌های نقره‌ای که گویا در چهارگوشه ضریح حضرت رضا(ع) قرار داشته، اختصاص دهند.

موزه روایتگر تاریخچه روشنایی 
موزه تاریخ حرم رضوی با نمایش اشیایی مانند شمعدان‌های مختلف، پایه شمعدان‌های برنجی و مسی، قندیل‌های طلا و برنجی، چراغ‌های یک‌فتیله‌ای و دوفتیله‌ای نفتی و چراغ‌های توری، سیر تکامل استفاده از وسایل روشنایی در حرم مطهر رضوی از گذشته تا پیش از استفاده از نیروی برق را نشان می‌دهد.
سه نمونه از وسایل روشنایی به کار رفته در فضای حرم مطهر رضوی، پایه شمعدان برنجی، قندیل طلای قلم‌زنی شده و پایه شمعدان برنجی ایلخانی هستند که بنا به نظر کارشناسان موزه، نشان‌دهنده تاریخ استفاده از این ابزار در حرم مطهر و اماکن متبرکه رضوی برای تأمین روشنایی‌اند. به گفته کارشناسان، پایه شمعدان برنجی با ارتفاع ۹۲سانتیمتر در سال ۹۴۶ قمری در شهر لاهور به وسیله استاد داوود ريخته‌گر ساخته شده و شاه تهماسب صفوی آن را به آستان مقدس حضرت رضا(ع) اهدا کرده است.
قندیل طلای قلم‌زنی شده یکی دیگر از اشیای روشنایی است. این قندیل از آثار ارزشمند و نمونه‌های خوب زرگری دوره قاجاریه است که مهدی‌قلی میرزا قاجار، پسر فتحعلی‌شاه آن را در سال ۱۲۶۷ قمری به موزه آستان قدس رضوی تقدیم کرده است. دیگر پایه شمعدان برنجی موجود در موزه تاریخ حرم رضوی پایه شمعدان برنجی مزین به نقوش اسلیمی و کتیبه به خط ثلث متعلق به قرن هفتم قمری در دوره ایلخانی است که از سوی کربلایی اسحاق جدید‌الاسلام در سال ۱۲۲۳ شمسی به مجموعه آستان قدس رضوی اضافه شد. گفته می‌شود ساخت شمعدان‌ها به عنوان ابزار روشنایی در دوره تیموری رواج داشته، اما در دوره صفوی رونق بیشتری گرفته و با هنر دست هنرمندان فلزکار و قلمزن ترکیب شده است. این هنرمندان نقش اسلیمی را با خطوط ترکیب کرده و بر بدنه شمعدان‌ها به یادگار گذاشته‌اند.